Wartość hdowlana

           Z początkiem roku wrócił temat wartości hodowlanej i naszej obietnicy ze postaramy się wytłumaczyć "czym to się je" w sposób jaki najbardziej prosty, praktyczny bez używania "brzydkich slow". A... i jeszcze w miarę krótko.

Najpierw niestety definicja:
           Wartość hodowlana to genetycznie uwarunkowane możliwości zwierzęcia do ujawnienia określonej wartości cechy oraz zdolność przekazywania jej potomstwu .

           Czyli szacując wartość hodowlana tak naprawdę staramy się ocenić czy dany osobnik posiada pożądane cechy i czy przekaże je swojemu potomstwu. Ocena jest tym bardziej wiarygodna im z większej ilości źródeł czerpiemy dane.

           Pierwszym i podstawowym, jest sam oceniany - jego cechy fizyczne, w przypadku koni fryzyjskich ujęte w znany już wszystkim Linear Scoren - tabelę skonstruowana tak, by bezpośrednią ocenę danej cechy, łatwo było później przełożyć na jej wartość (z uwzględnieniem nasilenia cech w populacji oraz jej odziedziczalności). Trzeba pamiętać że ocena która koń otrzymał, nie ma bezpośredniego przełożenia na wartość hodowlana, bo na ostateczny wynik składa się jeszcze porównanie ze średnią wartością cechy w przeszłości - żeby ocenić tzw postęp hodowlany, oraz niemniej ważne oszacowanie wartości hodowlanej rodziców osobnika, oraz jego rodzeństwa (jeśli takie jest). Dopiero te składowe tworzą wartość hodowlana szacowana na podstawie eksterieru, i ich wynikiem są liczby które pojawiają się w zakładce naszego konia po przeglądzie hodowlanym, lub np są publikowane przy uznaniu nowego ogiera . Łatwo zauważyć że te liczby się zmieniają w ciągu lat - to oczywiste, ponieważ jak pamiętamy - ich składową jest kilka zmieniających się danych - a z czasem dochodzi jeszcze wartość hodowlana potomstwa danego konia (to te liczby które np są publikowane przy raporcie oceny na potomstwie ogiera...) , która już bardzo precyzyjnie określa wartość rodzica tak kalkulowaną żeby była maksymalnie obiektywna i niezależna od środowiska .

          Podobnie szacuje się wartość użytkowa konia- na jej wysokość składają się wyniki próby użytkowej osobnika i jego krewnych (początkowo rodziców i rodzeństwa, później także potomstwa), ale trzeba pamiętać że cechy użytkowe należą do tzw. niskoodziedziczalnych (w przeciwieństwie do cech budowy które są wysoko odziedziczalne, a przy tworzeniu LS wzięto pod uwagę te o najwyższej odziedziczalności dla zwiększenia jego przewidywalności) stąd na ogól wartości użytkowe są niższe od tych eksterierowych.

           KFPS posługuje się w ocenie modelem BLUP - best linear unbiased prediction - Najlepsze Liniowe Nie Obciążone Błędem Przewidywanie (stosowanym tez szeroko w ocenie bydła) Wszystkich zainteresowanych pogłębieniem wiedzy genetycznej odsyłamy do licznych dostępnych materiałów o modelu BLUP. Na koniec jeszcze tylko najprostsza interpretacja wyników szacowania wartości hodowlanej:
- 100 oznacza średnią w populacji
- powyżej 100 - pozytywny wpływ (powyżej 105- bardzo pozytywny)
- wartość poniżej 100 - negatywny wpływ na populacje (mniejsze nasilenie danej cechy niż u przeciętnego osobnik

            A jak tego używać? Po pierwsze - przy doborze pary rodzicielskiej wybieramy nie więcej niż trzy cechy na których nam zależy (selekcja "na wszystko" jest mało efektywna) i dobieramy partnerów tak by średnia wartość tych cech była jak najwyższa (w ten sposób KFPS szacuje przewidywana wartość źrebięcia z konkretnych skojarzeń - warunkiem jest przeprowadzona ocena obojga rodziców, no ale to przecież pierwsze, i podstawowe narzędzie bez którego w ogóle nie można mówić o HODOWLI, czyż nie?)